15 Αύγουστος ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΓΗΡΟΚΟΜΗΤΙΣΣΑ

Το μεγαλύτερο πανηγύρι της Πελοποννήσου γινόταν στο Γηροκομιό, στην Παναγιά την Γηροκομήτισσα, και πλήθος κόσμου από όλα τα μέρη ερχόταν να προσκυνήσουν την Χάρη της. Το ταξίδι μέχρι το Γηροκομιό γινότανε από όλα τα μέρη της Πάτρας με τα πόδια, άλλοι για ανάψουν ένα κερί στην Θαυματουργή εικόνα της Παναγιάς και να αφιερώσουν το τάμα τους και άλλοι για να διανυκτερεύσουν στην ύπαιθρο.

Κουρελούδες παραμάσχαλα για τον βραδινό ύπνο της Παραμονής της μεγάλης γιορτής κάτω από τα πλατάνια του Γηροκομιού μέσα, έξω στον κούτουλα, στις πλαγιές με τις ελιές.

Το δασάκι δίπλα στο Εστιατόριο Μαραβέλα, με τα πεύκα και τα κυπαρίσσια, γεμάτο από κόσμο, αλλά και από την άλλη μεριά, στο Σανατόριο, παντού έβλεπες πλήθος κόσμου να έχει κατασκηνώσει. Καλάθια με φαγητά στο χέρι, καρπούζια κάτω από την μασχάλη, ακόμα και τις κατσαρόλες με το φαΐ μαγειρεμένο κουβαλούσαν. Απαραίτητη η μπουκάλα με το κρασί – μποτσόνι – και το τρανζίστορ που ήταν της μόδας, έτοιμοι για το στρώσιμο της τραπεζαρίας χάμω, αν ήταν τυχεροί κάτω από τον μεγάλο πλάτανο δίπλα στο ρυάκι, που χυνότανε αδιάκοπα το νερό από τον διπλό κούτουλα, μέσα και έξω από τον μαντρότοιχο, δεξιά της πύλης πριν την είσοδο.

Όλο το Γηροκομιό στο πόδι, δεν κοιμόντουσαν όλο το βράδυ, βόλτες πάνω-κάτω οι νέοι να βλέπουν και να χορεύουν. Απλωμένοι στη σειρά και οι μπουναμάδες, κούκλες, μικρά τουφέκια, αυτοκινητάκια, μπαλόνια, ξερολούκουμα, σάμαλι, μαλλί της Γριάς, στραγάλια, παγωτό ξυλάκι.

Οι Γηροκομίτες είχαν στήσει τα καφάσια με τα κέρινα σταφύλια, τα Σμυρναίικα, τα οποία ήταν ξακουστά σε όλη την Πάτρα. Δεν υπήρχε αυτή η ποικιλία του σταφυλιού μέχρι που ήρθαν οι πρόσφυγες στην Πάτρα. Πουλούσαν το κέρινο σταφύλι για να ξεχρεώσουν τα βερεσέδια όλης της χρονιάς στον μπακάλη.

Το Μοναστήρι αποτέλεσε από την αρχή που ήρθαν οι Μικρασιάτες πρόσφυγες στην Πάτρα, το καταφύγιό τους και όλα τα χρόνια μέχρι σήμερα ζουν οι άνθρωποι κάτω από την σκέπη της Παναγιάς. Στην Παναγιά την Γηροκομήτισσα έγινα οι περισσότεροι γάμοι των γονιών μας, εκεί βαπτιστήκαμε, εκεί βαφτίσαμε τα παιδιά μας.

Τον πρώτο καιρό μετά την καταστροφή της Σμύρνης το 1922, επιτάχτηκαν Μοναστήρια, Σχολεία, Δημόσια κτίρια για να μείνουν οι ξεσπιτωμένοι, κατατρεγμένοι και εξαθλιωμένοι από την πείνα κα τις αρρώστιες πρόσφυγες και έτσι βρέθηκαν δέκα οικογένειές να φιλοξενηθούν μέσα στα κελιά του Μοναστηριού. Στο προαύλιο του στήθηκε πρόχειρο μαγειρείο για την σίτισή τους. Όμως, οι συνθήκες διαβίωσης κοσμικών και μοναχών άρχισαν να δυσκολεύουν με τον καιρό. Τα πράγματα έγιναν χειρότερα όταν μετά από αναγκαστική απαλλοτρίωση κτημάτων την Μονής Γηροκομείου θα έπρεπε στην περιοχή να γίνει ο Αγροτικός Προσφυγικός Συνοικισμός.

Ξεσηκώθηκε όλη η πόλη της Πάτρας. 2000 υπογραφές μαζεύτηκαν για να μην γίνει ο προσφυγικός συνοικισμός στην περιοχή του Γηροκομιού. Είπαν, εκτός των άλλων, ότι θα εμπόδιζε τον καθαρό αέρα που ερχόταν από την Ζάστοβα και δεν θα μπορούσαν να αναπνέουν ελεύθερα……

Το Μοναστήρι τα χρόνια της Γερμανικής Κατοχής επιτάχτηκε από τους Γερμανούς και οι μοναχοί βρέθηκαν εξόριστοι στο Μοναστήρι του Μπάλα (Παλιομονάστηρο) για ένα χρόνο. Οι πρόσφυγες βοήθησαν στην μεταφορά της θαυματουργής εικόνας την Παναγίας και των ιερών λειψάνων των Αγίων στο Παλιομανάστηρο του Μπάλα το 1943, αλλά και στην επιστροφή τους μετά το τέλος της κατοχής και του πολέμου.

Η Ιερά Μονή Γηροκομιού γέμισε πυρομαχικά και στα κελιά έμεναν αξιωματούχοι του Γερμανικού Στρατού, στο εκκλησάκι των Αγίων Πάντων στήθηκε το μαγειρείο τους και το λιοστάσι έξω από την Παναγιά γέμισε με τάνκς, που τα έκρυβαν τα δένδρα.